Η παρούσα ερευνητική προσπάθεια κύριο στόχο είχε να μελετήσει την επίδραση της σωματικής άσκησης στην συγκέντρωση προστακυκλίνης και των λιποπρωτεϊνών HDL του ορού του αίματος αγύμναστων ανδρών και αγύμναστων ή καλογυμνασμένων αγοριών προηβικής και πρώιμης εφηβικής ηλικίας (10-14 ετών).

Ο ερευνητικός σχεδιασμός στηρίχτηκε στην μελέτη της συγκέντρωσης του μεταβολίτη της προστακυκλίνης 6-keto-PGF1a και των λιποπρωτεϊνών HDL σε τρεις ανεξάρτητες φάσεις, στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν, ύστερα από τυχαία επιλογή συνολικά 182 άρρενα άτομα. Από αυτά 89 ήσαν άνδρες ηλικίας 26-44 ετών, 77 αγύμναστα αγόρια ηλικίας 10-14 ετών και 16 αθλητές κολύμβησης ηλικίας 10-14 ετών. Στα εξετασθέντα άτομα μετρήθηκαν το πρωί, σε κατάσταση νηστείας, το σωματικό βάρος, παράμετροι της σύστασης του σώματος, η ικανότητα αερόβιου έργου 170 και προσδιορίστηκαν η συγκέντρωση του μεταβολίτη της  προστακυκλίνης 6-keto-PGF1a του ορού τους, ως και oι λιποπρωτεϊνες HDL.

I. Μελετήθηκε η επίδραση μιάς προσπάθειας αερόβιας άσκησης (οξεία αερόβια άσκηση) στα επίπεδα της προστακυκλίνης του ορού. Στα πλαίσια της μελέτης αυτής 24 αγύμναστα αγόρια και 18 αγύμναστοι άνδρες  με τυχαία επιλογή απετέλεσαν τις πειραματικές ομάδες (Ν=12, και Ν=9) και τις ομάδες αναφοράς (Ν=12 και Ν=9 αντίστοιχα).    

Οι πειραματικές ομάδες τόσο των αγοριών, όσο και των ανδρών εκτέλεσαν με τη βοήθεια κυκλοεργομέτρου τύπου MONARC 814-E προσπάθεια αερόβιας άσκησης διάρκειας μιάς ώρας και έντασης που αντιστοιχούσε στα 75% της ικανότητας αερόβιου έργου 170 κάθε εξετασθέντος  ατόμου.

Αντίθετα τα άτομα των ομάδων αναφοράς δεν εκτέλεσαν κάποιο μυϊκό έργο. Με  τη  βοήθεια φλεβοκαθετήρα έγιναν αιμοληψίες σε όλα τα άτομα στις εξής χρονικές φάσεις: πριν τη δοκιμασία, στο 30ο και 60ο λεπτό της σωματικής προσπάθειας, καθώς και στο 10ο και 30ο λεπτό της περιόδου αποκατάστασης, μετά την άσκηση.

ΙΙ. Μελετήθηκε η επίδραση της συστηματικής αερόβιας άσκησης (προπόνησης) στα επίπεδα της προστασυκλίνης και των λιποπρωτεϊνών HDL του ορού. Η μελέτη αυτή στηρίχθηκε στην εκπόνηση των εξής επί μέρους και αυτοτελών ερευνητικών εργασιών:

α. Σε συγκριτική μελέτη της συγκέντρωσης της προστακυκλίνης και των λιποπρωτεϊνών HDL του ορού 36 αγύμναστων ανδρών ηλικίας 35.2±1.1 ετών, 25 αγύμναστων αγοριών ηλικίας 12.1±0.3 ετών και 16 νεαρών καλογυμνασμένων κολυμβητών ηλικίας 13±0.4 ετών. Οι αιμοληψίες έγιναν το πρωί σε κατάσταση νηστείας και σωματικής ηρεμίας.

β. Σε διαχρονική (προοπτική) μελέτη, που αφορούσε την επίδραση δίμηνης συστηματικής αερόβιας άσκησης και της συνακόλουθης μηνιαίας περιόδου αποπροπόνησης στα επίπεδα της προστασυκλίνης του ορού καθώς και άλλων παραμέτρων 22 αγύμναστων ανδρών ηλικίας 37.5±0.9 ετών και 18 αγύμναστων αγοριών ηλικίας 11.9±0.5 ετών. Τα άτομα και των δύο αυτών πειραματικών ομάδων υποβλήθηκαν σε δίμηνη σωματική άσκηση με πανομοιότυπα χαρακτηριστικά: H    ένταση της προσπάθειας που καταβλήθηκε με τη βοήθεια κυκλοεργομέτρου τύπου MONARC 814-E αντιστοιχούσε στα 75% της ικανότητας αερόβιου έργου 170 κάθε ατόμου, κάθε προπονητική συνεδρία διαρκούσε 60 λεπτά και επαναλαμβάνονταν τέσσερις φορές την εβδομάδα. Πριν την εφαρμογή του δίμηνου προπονητικού προγράμματος, στο τέλος του 1ου και 2ου μηνός της προπονητικής περιόδου και στο τέλος του 1ου μήνα της περιόδου αποπροπόνησης μετρήθηκαν το σωματικό βάρος των εξετασθέντων ατόμων, παράμετροι της σύστασης του σώματος τους και η ικανότητα αερόβιου έργου 170. Επίσης έγιναν αιμοληψίες για τον προσδιορισμό της συγκέντρωσης της προστασυκλίνης και των λιποπρωτεϊνών HDL του ορού των εξετασθέντων ατόμων το πρωί σε κατάσταση νηστείας και σωματικής ηρεμίας στις εξής χρονικές φάσεις: πριν την εφαρμογή του προγράμματος άσκησης,κατά τη διάρκεια της δίμηνης προπόνησης (15, 30, 60 ημέρες), καθώς και κατά την περίοδο της αποπροπόνησης (15, 30 ημέρες). Οι παραπάνω μετρήσεις, αιμοληψίες και προσδιορισμοί πραγματοποιήθηκαν στις ίδιες χρονικές φάσεις και σε δύο ομάδες αγύμναστων ατόμων (13 ανδρών ηλικίας 36.1±1.6 ετών και 10 αγοριών ηλικίας 12.1±0.6 ετών), τα οποία δεν ασκήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της δίμηνης άσκησης των πειραματικών ομάδων (ομάδες ελέγχου).

Τα κυριότερα αποτελέσματα των μελετών αυτών συνοψίζονται στα εξής:

Ι. Δοκιμασία οξείας αερόβιας άσκησης. Κατά τη διάρκεια της ωριαίας αερόβιας άσκησης η μέση συγκέντρωση της προστασυκλίνης τόσο των αγοριών, όσο και των ανδρών έδειξε μια τάση προδευτικής αύξησης, ενώ κατά τη διάρκεια της τριαντακοντάλεπτης περιόδου αποκατάστασης, μετά την άσκηση, η τάση αυτή είχε αντίστροφο χαρακτήρα. Αντίθετα στις ομάδες αναφοράς δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές μεταβολές.

ΙΙ. Συγκριτική μελέτη αγύμναστων ανδρών, αγύμναστων αγοριών και κολυμβητών. Οι κολυμβητές είχαν την σχετικά μεγαλύτερη μέση συγκέντρωση προστακυκλίνης (71.94±9.02 pg/ml )  και λιποπρωτεϊνών HDL (1.44±0.08 mmol/l). Oι συγκεντρώσεις αυτές ήταν κατά 26.87% και 11.62% μεγαλύτερες εκείνων της ομάδας των αγύμναστων αγοριών (56.70±2.84 pg/ml  και1.29±0.06 mmol/l) και κατά 49.88%  και 34.57% εκείνων των αγύμναστων ανδρών (36.09±2.23 pg/ml και 1.0 7±0.03 mmol/l).

ΙΙΙ. Διαχρονική (προοπτική) μελέτη.

1. Η δίμηνη προπονητική προσπάθεια των αγύμναστων ανδρών προκάλεσε μείωση του μέσου σωματικού βάρους τους (p<0.001), μείωση τoυ μέσου   σωματικού τους λίπους (p<0.005), αύξηση της μέσης απόλυτης και της σχετικής ικανότητας αερόβιου έργου 170 (p<0.001). Η δίμηνη προπονητική προσπάθεια των ανδρών προκάλεσε επίσης αύξηση της μέσης συγκέντρωσης της προστακυκλίνης και των λιποπρωτεϊνών του ορού τους κατά 15±3.3 pg/ml  και κατά 0.28 ± 0.05 mmol/l (ποσοστό 41%,  p<0.001 και 29.78% p<0.001, αντίστοιχα). Ο ρυθμός των μεταβολών αυτών   είχε ως επί το πλείστον σταθερά προοδευτικό χαρακτήρα καθ’ όλη τη διάρκεια του δίμηνου προπονητικού προγράμματος. Στο ίδιο δίμηνο προπονητικό διάστημα καμμιά από τις παραπάνω παραμέτρους δεν μεταβλήθηκε ουσιαστικά σε επίπεδο στατιστικά σημαντικό στους άνδρες της ομάδας ελέγχου.   

2. Η μηνιαία περίοδος αποπροπόνησης προκάλεσε αντίστροφες μεταβολές στην πειραματική ομάδα των ανδρών   σε όλες τις μετρηθείσες παραμέτρους εκτός από τις λιποπρωτεϊνες, οι οποίες παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα. Tο μέσο σωματικό βάρος και το μέσο ποσοστό του σωματικού λίπους τους αυξήθηκαν  ελαφρά. Η μέση ικανότητα αερόβιου έργου 170 σε απόλυτες και σχετικές τιμές μειώθηκε,αλλά σε σύγκριση με τις προασκησιακές τιμές ήταν αυξημένη σε στατιστικά σημαντικό βαθμό. Η μέση συγκέντρωση της προστακυκλίνης του ορού των ανδρών της πειραματικής ομάδας μειώθηκε ραγδαία κατά την διάρκεια της περιόδου αποπροπόνησης αποκτώντας την αντίστοιχη προασκησιακή τιμή της ήδη στο τέλος του πρώτου δεκαπενθημέρου της περιόδου αυτής. Παρόμοιες μεταβολές κατά τη διάρκεια της περιόδου αποπροπόνησης δεν διαπιστώθηκαν στα άτομα της ομάδας ελέγχου.

3. Στην περίπτωση των ασκηθέντων αγοριών η δίμηνη προπονητική προσπάθειά τους προκάλεσε αύξηση του μέσου σωματικού βάρους τους (p<0.05) αύξηση του μέσου σωματικού τους λίπους  (p<0.05), αύξηση τόσο της μέσης απόλυτης όσο και της σχετικής ικανότητας αερόβιου έργου 170 (p<0.01). Η δίμηνη προπονητική προσπάθεια των  αγοριών προκάλεσε επίσης αύξηση της μέσης συγκέντρωσης της  προστακυκλίνης και των λιποπρωτεϊνών HDL του ορού τους κατά 37.58±4.6 pg/ml και 0.20± 0.04 (ποσοστό 64%, p<0.001 και 16.12 % p<0.001., αντίστοιχα). Ο ρυθμός των μεταβολών αυτών είχε ως επί το πλείστον σταθερά προοδευτικό χαρακτήρα καθ’ όλη τη διάρκεια του δίμηνου προπονητικού προγράμματος. Στο ίδιο χρονικό διάστημα παρατηρήθηκε αύξηση στο μέσο σωματικό βάρος (p<0.02) και στο μέσο σωματικό λίπος (p<0.02) των αγοριών της ομάδας ελέγχου.

4. Κατά τη μηνιαία περίοδο της αποπροπόνησης τόσο το μέσο σωματικό βάρος, όσο και το μέσο σωματικό  λίπος της πειραματικής ομάδας των αγύμναστων αγοριών συνέχισαν να αυξάνονται. Αύξηση επίσης παρατηρήθηκε και στη μέση ικανότητα αερόβιου έργου 170 σε απόλυτες και σχετικές τιμές.

Η μέση συγκέντρωσης της προστακυκλίνης του ορού των ασκηθέντων αγοριών στο τέλος του 1ου δεκαπενθημέρου της περιόδου αποπροπόνησης εξακολουθούσε  να είναι κατά 10.81±3.2 pg/ml (ποσοστό 15.60%, p<0.01), αυξημένη σε σύγκριση με την αντίστοιχη προασκησιακή τιμή της, στο τέλος όμως του 2ου δεκαπενθημέρου της περιόδου αυτής επανήλθε στα μέσα προασκησιακά επίπεδα. Αντίθετα η μέση συγκέντρωση των λιποπρωτεϊνών HDL, παρέμεινε σε σχετικ υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με την προπροπονητική τιμή της. Μεταβολές κατά τη διάρκεια της περιόδου αποπροπόνησης διαπιστώθηκαν και στα άτομα της ομάδας ελέγχου στο βάρος και στο ποσοστό λίπους, που συνέχισαν να αυξάνονται σε στατιστικά σημαντικό βαθμό.